سختی های مهاجرت؛ چگونه از غم، بیکاری و دل‌تنگی رها شویم؟

بسیاری از افراد فقط به‌خاطر دل‌تنگی و اندوهی پس از مهاجرت، قید فرصت‌هایشان را می‌زنند؛ چالش‌های شغلی، شوک‌های فرهنگی، متفاوت بودن سبک زندگی غربی‌ها و مسائل دیگر از جمله سختی های مهاجرت هستند. مطالعات نشان می‌دهند، حدود 20 تا 90% از افرادی‌که مهاجرت می‌کنند، در همان سال اول، دلتنگ خانه و خانواده‌شان می‌شوند.

اما خوشبختانه، برای هر کدام از مشکلات مهاجرت کردن، ده‌ها راهکار مفید و کاربردی وجود دارند؛ از تماس ویدیویی منظم با اعضای خانواده تا شرکت در کلاس‌های آنلاین و مطالعه فرهنگ کشورها قبل از مهاجرت. در این مطلب از پارسی کانادا به همه این مشکلات و راهکارهای غلبه بر آن‌ها می‌پردازیم.

چالش‌های زبان پس از مهاجرت

مسلط نبودن به زبان کشور مقصد (مثل زبان انگلیسی)، باعث انزوا، استرس، کاهش اعتمادبه‌نفس و حتی اشتباهات شغلی می‌شود. اگر به‌عنوان یک مهاجر تازه‌وارد، به اندازه کافی با زبان کشور جدید آشنا نباشید، مطمئناً با مشکلات جدی مواجه می‌شوید؛ حتی در انجام کارهای ساده مثل آدرس پرسیدن، خرید از فروشگاه یا ارتباطات ساده در محیط کاری.

روبه‌رو شدن با مشکلات مالی

هزینه‌های زندگی از جمله اجاره‌خانه، حمل‌ونقل و تهیه غذا، یکی از بزرگ‌ترین سختی های مهاجرت است که مهاجران با آن مواجه می‌شوند؛ این موضوع برای تازه‌واردها و دانشجویان که تمکن مالی زیادی ندارند، بیشتر است. در سال‌های اول مهاجرت، درآمد ماهانه معمولاً پایین‌تر از حد انتظار است و فرصت‌های شغلی در چند ماه اول، بسیار محدود هستند.

از طرفی، هزینه‌های روزانه زندگی در شهرهای بزرگ جهان، نسبت به ایران بیشتر هستند. به‌عنوان مثال، متوسط هزینه‌های زندگی یک شخص مجرد در شهر تورنتو (Toronto) کانادا، 1.540 دلار کانادا در ماه است؛ این رقم، حدود 67.3% بیشتر از هزینه زندگی در ایران است و همین اختلاف، فشار مالی سنگینی را روی دوش تازه‌واردان می‌گذارد.

برای عبور از مشکلات مهاجرت کردن و داشتن تمکن مالی، راهکارهای زیر را امتحان کنید:

مواجهه با تنهایی و دل‌تنگی

احساس تنهایی، پوچی و افسردگی ناشی از دوری خانواده، یکی از عمیق‌ترین سختی‌های مهاجرت است. بسیاری از مهاجران تازه‌وارد در تعطیلات سال نو، وقتی‌که خانواده‌ها دور هم جمع می‌شوند، احساس می‌کنند، سهمی از این شادی ندارند؛ در نتیجه، غربت به آن‌ها فشار می‌آورد و دل‌تنگ می‌شوند. مثلاً در یکی از مطالعات معلوم شد که نرخ افسردگی در مهاجران شهر کالیفرنیا (California) از ۶% به حدود ۸ تا ۱۰% افزایش یافته است.

جالب‌تر اینکه افسردگی حتی در بین مهاجرانی که بیشتر از ۱۵ سال در آمریکا زندگی کرده‌اند هم وجود دارد؛ طبق آمار، افسردگی این دسته از مهاجران نسبتاً قدیمی هم حدود ۵۰% بیشتر شده است.

برای غلبه بر تنهایی و دل‌تنگی پس از مهاجرت، این راه‌حل‌ها را در نظر بگیرید:

شوک فرهنگی پس از مهاجرت به کشور جدید

بسیاری از مهاجران پس از ورود به کشور جدید، با رفتارها، ارزش‌ها و سبک زندگی متفاوتی روبه‌رو می‌شوند؛ این مواجهه، همان شوک فرهنگی (Culture Shock) است. شوک فرهنگی در ابتدا کوچک، پیش‌پا‌افتاده و حل‌شدنی به‌نظر می‌رسد، اما فشار روانی ناشی از آن در همان ماه‌های اول احساس می‌شود.

مثلاً در ایران، مهمانی‌ها در ساعت ۲ شب تازه گرم می‌شوند و تا پاسی از شب ادامه دارند؛ اما در بسیاری از کشورهای اروپایی، میزبان ساعت ۱۰:۳۰ شب با جمله: «دیروقت است؛ شب‌تان به‌خیر!» از مهمان‌ها خداحافظی می‌کند. این موضوع، برای بسیاری از ما که معمولاً محدودیتی برای شادی‌هایمان تعیین نمی‌کنیم، عجیب است.

یا مثلاً در تاکسی یا اوبر (Uber)، مسافر با راننده حرف نمی‌زند، احوالپرسی نمی‌کند، و خبری از بحث‌های سیاسی یا اجتماعی نیست؛ همچنین، همه مردم در مترو، اتوبوس و محیط‌های عمومی سکوت می‌کنند کسی با صدای بلند یا تلفن حرف نمی‌زند. این سکوت‌های طولانی و رفتارهای سرد و خط‌کشی‌شده، برای بسیاری از تازه‌واردها یک شوک فرهنگی محسوب می‌شوند.

4 مرحله شوک فرهنگی پس از مهاجرت و راه‌حل‌های آن

شوک فرهنگی، 4 مرحله اصلی دارد که عبارت‌اند از:

ماه عسل، همان چند هفته اولی است که همه چیز جذاب، هیجان‌انگیز و جدید به‌نظر می‌رسد. احساس امید و انرژی زیاد است و مهاجرِ تازه‌وارد، از کشف فرهنگ جدید لذت می‌برد.

اختلاف ارزش‌ها و سبک زندگی آشکار می‌شوند و شخص تازه‌وارد، با مشکلات ارتباطی و اداری مواجه می‌شود. احساس ناامیدی، خستگی و تعجب شدید در این مرحله رایج هستند.

مهاجر کم‌کم با شرایط جدید سازگار می‌شود؛ بنابراین، اعتمادبه‌نفس برمی‌گردد و شخص یاد می‌گیرد که نیازهایش را در یک ساختار جدید برطرف کند.

مهاجر تازه‌وارد، پس از عبور از بحران‌ها، احساس می‌کند که حالا بخشی از جامعه جدید است. رفتارها، ارزش‌ها و روابط اجتماعی برایش طبیعی می‌شوند و زندگی روزمره به آرامش می‌رسد.

آشنایی با فرهنگ کشور مقصد از طریق مطالعه و ویدیوهای آموزشی، شرکت در فستیوال‌های محلی و ارتباط با همسایگان و همکاران، بهترین راه‌حل‌ها هستند.

موانع شغلی و چالش‌های استخدام

یکی از چالش‌های جدی مهاجران، پذیرفته نشدن سابقه کار در ایرانی و نیاز به مهارت‌ها، استانداردها و گواهی‌نامه‌های جدید است. بسیاری از کارفرمایان ترجیح می‌دهند، شخصی را استخدام کنند که تجربه کار در پروژه‌های بین‌المللی را داشته باشد و فرهنگ سازمانی را بداند؛ همچنین، تسلط کامل به زبان کشور مقصد هم برای کارفرمایان مهم است.

همین مسائل باعث می‌شوند، روند استخدام برای مهاجران تازه‌وارد طولانی شود. مثلاً طبق گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (Organisation for Economic Co-operation and Development) یا OECD، 10% از مهاجران پس از مهاجرت، همچنان بیکار هستند؛ این موضوع هم فشار مالی مضاعفی را ایجاد می‌کند و هم اعتمادبه‌نفس افراد را کاهش می‌دهد.

برای عبور از سختی های مهاجرت در زمینه شغلی، موارد زیر را انجام بدهید:

روبه‌رو شدن با مسائل و مشکلات خانوادگی

فشارهای روانی، سازگار نشدن با فرهنگ جدید و مسائل مالی، روابط خانوادگی مهاجران را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. بعضی از خانواده‌ها پس از مهاجرت روایت کرده‌اند که یکی از اعضای خانواده (مثلاً پسر کوچک) با سبک زندگی جدید سازگار می‌شود، اما دیگری نه؛ همین موضوع، زمینه‌ساز اختلاف، دلخوری و فاصله عاطفی می‌شود. یا مثلاً خانواده‌ای را تصور کنید که فرزندان آن خیلی زود با محیط جدید ارتباط می‌گیرند، اما والدین به‌راحتی با تغییرات کنار نمی‌آیند. این ناهماهنگی‌ها باعث ایجاد تنش و احساس نارضایتی می‌شوند.

از جمله راه‌حل‌های عبور از این مسائل عبارت‌اند از:

مشکلات حقوقی و اداری کشور مقصد

یکی از معایب مهاجرت، روبه‌رو شدن با قوانین پیچیده کشور جدید، مقررات اداری، بیمه، مالیات و شرایط ویزا است. بسیاری از تازه‌واردها با تأخیر در صدور مجوز کار، ناتوانی در دسترسی به بیمه درمانی و سردرگمی در مراحل اداری مواجه می‌شوند. این چالش‌ها زمان‌بر، استرس‌زا و گاهی پرهزینه هستند و مهاجران را در ماه‌های اول با مشکلات جدی مواجه می‌کنند.

برای عبور از مشکلات مهاجرت کردن در زمینه اداری، راهکارهای زیر را امتحان کنید:

سازگاری با سبک زندگی جدید در کشور مقصد

تغییرات آب‌وهوایی، شیوه تغذیه، سبک حمل‌ونقل و حتی ساعت خواب و بیداری، همگی بخشی از سختی های مهاجرت هستند. برای مثال، زمستان‌های بسیار سرد کانادا برای بسیاری از ایرانی‌ها که به آب‌وهوای معتدل عادت دارند، سخت و گاهی شوکه‌کننده است. بنابراین، برای انتخاب بهترین کشور برای مهاجرت همیشه به مواردی مثل آب‌وهوا، سبک زندگی و فرهنگ عامه توجه کنید؛ ممکن است که مقصد رؤیایی شما اصلاً آب‌وهوای خوبی نداشته باشد یا حداقل به‌نظر شما خوشایند نباشد.

از جمله راه‌حل‌ها کاربردی برای این چالش:

استفاده از آشپزی هیبریدی (ترکیب غذاهای ایرانی و غربی) برای سازگاری با غذاهای جدید

کمبود اعتمادبه‌نفس و افسردگی

احساس گناه ناشی از ترک خانواده، پشیمانی از مهاجرت و نگرانی درباره آینده، از رایج‌ترین حالات روانی مهاجران در ماه‌های اول است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند که باید از همان روز اول مهاجرت‌شان موفق باشند؛ اما در واقعیت با موانع مختلفی مواجه می‌شوند. طبق آمار، حدود 50% یا نیمی از مهاجران دچار نوعی افسردگی، اختلال اضطراب و استرس می‌شوند؛ اگر این افسردگی یا اختلالات روانی را مدیریت نکنید، مطمئناً روی کار، روابط و سلامت روان شما تأثیر جدی می‌گذارد.

راه‌حل‌های مناسب برای غلبه بر کمبود اعتماد‌به‌نفس پس از مهاجرت:

از سختی های مهاجرت، فرصت بسازید و رشد کنید!

همان‌طور که در این مطلب خواندید، مهاجرت سرشار از تغییرات، چالش‌ها و تجربه‌های غیرمنتظره است؛ از مشکلات زبانی و مالی تا فشارهای روانی و شوک فرهنگی. هر مهاجر تازه‌وارد، مجموعه‌ای از موانع را تجربه می‌کند که شدت آن برای هر شخص متفاوت است.

با همه این اوصاف، راه‌حل‌های متعددی وجود دارند که باعث آسان‌تر شدن مشکلات مهاجرت کردن می‌شوند؛ از جمله یادگیری زبان، شبکه‌سازی، حمایت روانی و پیوستن به جامعه‌های محلی.

در نهایت، مهم این است که بدانید، تنها نیستید؛ بنابراین، با برنامه‌ریزی، آگاهی و استفاده از منابع درست، مسیر مهاجرت را به تجربه‌ای سازنده تبدیل کنید. برای دریافت مشاوره در امور مهاجرتی، با همکاران ما در پارسی کانادا تماس بگیرید یا فرم مشاوره زیر را تکمیل کنید.

سؤالات متداول